Korteknie Stuhlmacher
Architecten


Parasite Las Palmas
Parasite Las Palmas


photograph Daniel Nicolas

April 2001

May 2001, photograph Ann Bousema

photograph Errol Sawyer

May 2001

solid timber panels, building site April 2001

solid timber panels, building site April 2001

April 2001

April 2001

precut and painted plywood panels

the upper floor, photograph Ann Bousema

photograph Ann Bousema

the herb garden, photograph Daniel Nicolas

photograph Rien Korteknie

photograph Christian Kahl

photograph Christian Kahl

farewell to Las Palmas, summer 2006, photograph Rien Korteknie

farewell to Las Palmas, summer 2006, photograph Rien Korteknie

farewell to Las Palmas, summer 2006, photograph Rien Korteknie

waiting for better times, Heyplaat 2007, photograph Rien Korteknie

on the road again, and photogenic as ever, RDM 2011

on the road again, and photogenic as ever, RDM 2011

on the road again, and photogenic as ever, RDM 2011

on the road again, and photogenic as ever, RDM 2011

on the road again, and photogenic as ever, RDM 2011

plans

sections

Locatie: Wilhelminakade, Rotterdam
 
Opdrachtgever: Stichting Parasite Foundation
 
Constructeur: 
Aannemer: Jasper Kerkhofs/ Christian Dörschug
 
Ontwerp: 2001
 
Uitvoering: 2001
 
Fotografie: Ann Bousema, Christian Kahl, Rien Korteknie, Daniel Nicolas, Errol Sawyer 

In 2001 was Rotterdam Culturele Hoofdstad van Europa. Het voormalige werkplaatsengebouw 'Las Palmas' op de Wilhelminapier werd gebruikt als tijdelijke kunsthal en bood onderdak aan talrijke tentoonstellingen en manifestaties. Een architectuurtentoonstelling, georganiseerd als onderdeel van een omvangrijke manifestatie over 100 jaar woningwet in Nederland droeg de naam 'Parasites'* en liet een aantal ontwerpen voor kleinschalige bouwsels zien die bedoeld waren voor ongebruikte stedelijke locaties en op 'parasitaire manier' gebruik zouden maken van de bestaande, stedelijke infrastructuur. De ontwerpen waren gemaakt door een internationaal gezelschap van jonge Europese architecten. De organisatie van de tentoonstelling was in handen van Mechthild Stuhlmacher en Rien Korteknie, die tevens het initiatief voor het project hadden genomen.

 

De ondernemende sfeer en energie van het culturele jaar maakte het mogelijk om een van de ontwerpen daadwerkelijk op ware grootte uit te voeren. Het dak van het tentoonstellingsgebouw midden in het gevarieerde, spectaculaire daklandschap van het Rotterdamse stadscentrum met de rivier, de Erasmusbrug en uitzicht over de haven was hiervoor een ideale locatie. Het felgroene object bovenop de liftschacht deed dienst als een van veraf zichtbaar, driedimensionaal logo voor zijn gastheer.

De Parasite Las Palmas was in eerste instantie een tentoonstellingsobject dat de doelstellingen achter de tentoonstelling die in de afkorting P.a.r.a.s.i.t.e.s. zijn samengevat zo duidelijk mogelijk moest illustreren. Zodoende was het een prototypisch bouwwerk. Het steunde op de opgaande betonwanden van de liftschacht waarbij de waterleidingen, de riolering en de elektriciteitsleidingen met de installatie van het bestaande gebouw waren verbonden.

 

De ruimtelijke en constructieve beperkingen van de liftschacht vroegen om een compact ontwerp en volume. Bij het ontwerp en de materiaalkeuze was geprobeerd om de voordelen van geprefabriceerde systeembouw en de bijzondere kwaliteiten van een op maat gemaakt ontwerp met elkaar te combineren. Alle vloeren, wanden en daken waren vervaardigd uit dikke, massief verlijmde platen naaldhout. De elementen waren geprefabriceerd en als compleet bouwpakket op de bouwplaats aangeleverd. De montage duurde maar een paar dagen - ondanks de vrij moeilijk bereikbare, winderige plek.

 

De binnenwanden van het gebouwtje waren onbehandeld in het zicht gelaten, de buitenkant was bekleed met geschilderd, Fins multiplex. De openingen waren als eenvoudige gaten uit het hout gesneden waarbij sponningen in het constructiehout als kozijnen zijn gebruikt. De ramen waren uitgevoerd als vaste beglazing in combinatie met gesloten, houten ventilatieluiken.

De Parasite Las Palmas was een stedenbouwkundig, architectonisch en technisch experiment en werd zodanig met name door de internationale pers gewaardeerd. De vele publicaties richtten zich met name op het zelfbewuste, frisse uiterlijk en het symbolische, visionaire, letterlijk groene karakter van het project. Voor ons vormde het gebouw  tevens het startpunt van een jarenlange zoektocht naar de mogelijkheden van de eigentijdse houtbouw.

Ondanks zijn tijdelijk karakter kon het gebouwtje langer dan bedoeld op Las Palmas blijven en werd daar gebruikt voor verschillende bijeenkomsten en activiteiten. Wegens de renovatie en verbouwing van Las Palmas moest de Parasite in de zomer van 2005 met een grote kraan van zijn troon worden gehaald. Met een ponton over de Maas werd het gebouw als geheel, alleen ontdaan van zijn lang trappenhuis, naar zijn volgende locatie gevaren om daar verbouwd en opnieuw in gebruik genomen te worden.

 

*Parasites, prototypes for advanced ready-made amphibious small scale individual temporary ecological houses.

Site: Wilhelminakade, Rotterdam 
Client: Parasite Foundation
 
Structural engineer: 
Contractor: Jasper Kerkhofs, Christian Dörschug
 
Design: 2000/ 2001
 
Realisation: 2001
 
Photography: Ann Bousema, Christian Kahl, Rien Korteknie, Daniel Nicolas, Errol Sawyer 

A bright green object sitting on top of the elevator shaft of the former warehouse building Las Palmas acted in 2001 as a widely visible, three dimensional logo for its host building whose large, industrial spaces were temporarily used for various exhibitions during Rotterdam's year as European cultural capital in 2001. One of the exhibitions was called Parasites* and presented designs of small-scale objects for unused urban sites making 'parasitic' use of the existing infrastructure. The exhibition was curated and organised by Mechthild Stuhlmacher and Rien Korteknie, involving an international group of architects. Taking advantage of the enterprising atmosphere of the cultural year, one of the designs was built in full scale. The roof of the building amidst the varied, spectacular roofscape of the Rotterdam harbour area proved to be an ideal location.

 

The Las Palmas Parasite was a prototypical house aiming at combining the advantages of prefabricated technology and the unique qualities of tailor-made design. The limitations imposed by the size of the elevator shaft and the strength of its walls demanded a compact plan and volume. Services like water supply, sewage and the electric installation had been linked to the existing installations.

Walls, floors and roof had been made of solid laminated timber panels made from European softwood. The elements were prefabricated, precut to size and delivered on site as a complete building package. The assemblage on site took just a few days - despite the difficult and exceptionally windy location.

 

The building system was used in the Netherlands for the first time, a discovery for both the architects and the many, enthusiastic visitors. The interior surfaces had been left untreated and uncovered, the exterior had been clad with painted plywood in large sheets. Openings were cut out as simple holes. Window frames had been avoided by using a combination of fixed double glazing and operable timber shutters detailed in the most direct and simple way possible. Windows varied in size, character and position, celebrating the spectacular and highly varied views from its location surrounded by new urban developments and harbour activities.

 

Despite its temporary character, the building remained in its location until the summer of 2005 and was used for numerous activities. Due to the planned renovation of Las Palmas the Parasite had to be removed and is currently in storage, waiting for new uses and sites.

 

*Parasites, prototypes for advanced ready-made amphibious small scale individual temporary ecological houses.